Inne przydatne informacje o przedmiocie

12. Jednostka realizująca przedmiot, adres, e-mail:

Katedra i Zakład Fizjologii

40-752 Katowice ul. Medyków 18, fzjkapl@sum.edu.pl

13. Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za realizację przedmiotu:

Prof. Dr hab. n. med. Halina Jędrzejowska-Szypułka – kierownik jednostki

Dr n. przyr. Izabella Woszczycka-Korczyńska  - kierownik ćwiczeń

14. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji:

Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej, podstawy anatomii człowieka, histologii i biochemii

15. Liczebność grup

Zgodna z uchwałą Senatu SUM

16. Materiały do zajęć

Wykłady, seminaria, pokazy multimedialne i ćwiczenia praktyczne

17. Miejsce odbywania się zajęć

Sale ćwiczeń  i sale seminaryjne Katedry oraz sale seminaryjne przydzielone przez Dziekanat

18. Miejsce i godzina konsultacji

Katedra i Zakład Fizjologii w godzinach ustalonych z asystentami

19. Efekty uczenia się

Numer przedmiotowego efektu uczenia się

Przedmiotowe efekty uczenia się

Odniesienie do efektów uczenia się zawartych w standardach

P_W01

Opisuje gospodarkę wodno-elektrolitową w układach biologicznych

B.W1.

P_W02

Opisuje równowagę kwasowo zasadową oraz mechanizmy działania buforów i ich znaczenie w homeostazie ustrojowej

B.W2.

P_W03

Zna i rozumie pojęcia: rozpuszczalność, ciśnienie osmotyczne, izotonia, równowaga Gibbsa-Donana

B.W3.

P_W04

Zna prawa fizyczne obejmujące przepływ cieczy oraz czynniki wpływające na opór naczyniowy przepływu krwi

B.W4.

P_W05

Zna fizykochemiczne i molekularne podstawy działania narządów zmysłu

B.W6.

P_W06

Zna profile metaboliczne narządów i układów

B.W15.

P_W07

Zna sposoby komunikacji między komórkami, a także między komórką a macierzą zewnątrzkomórkową oraz szlaki przekazywania sygnałów w komórce i przykłady zaburzeń w tych procesach

B.W16.

P_W08

Zna podstawy pobudzenia i przewodzenia w układzie nerwowym oraz wyższe czynności nerwowe, a także fizjologię mięśni prążkowych i gładkich oraz funkcję krwi

B.W19.

P_W09

Zna czynności i mechanizmy regulacji wszystkich narządów i układów organizmu człowieka, w tym układu: krążenia, oddechowego, pokarmowego, moczowego oraz rozumie zależności  istniejące między nimi

B.W20.

P_W10

Zna podstawowe ilościowe parametry opisujące wydolność poszczególnych narządów i układów

B.W22.

P_W11

Zna podstawowe metody analizy statystycznej wykorzystywane w badaniach populacyjnych i diagnostycznych

B.W24.

P_W12

Zna zasady prowadzenia badań naukowych, obserwacyjnych i doświadczalnych oraz badań in vitro służących rozwojowi medycyny

B.W26.

P_W13

Zna i rozumie uwarunkowania genetyczne grup krwi człowieka i konfliktu serologicznego w układzie Rh

C.W4

P_W14

Zna swoiste i nieswoiste mechanizmy odporności humoralnej i komórkowej

C.W18

P_U01

Wykonuje proste testy czynnościowe (obciążeniowe, wysiłkowe), interpretuje dane liczbowe dotyczące podstawowych zmiennych fizjologicznych

B.U7.

P_U02

Korzysta z baz danych, w tym internetowych, i wyszukuje potrzebne informacje za pomocą dostępnych narzędzi;

B.U8.

P_ K01

Potrafi rozwijać i udoskonalać samoświadomość , zdolność do samorefleksji  i dbałość o siebie oraz zastanawiać się z innymi osobami nad własnym sposobem komunikowania się i zachowania

D.U7.

P_ K02

Potrafi rozpoznawać własne emocje i kierować nimi w relacjach z innymi osobami w celu efektywnego wykonania pracy mimo własnych reakcji emocjonalnych

D.U8

P_K03

Student  potrafi opisywać i krytycznie oceniać własne zachowanie oraz sposób komunikowania się, uwzględniając możliwości alternatywnego zachowania

D.U9.

P_K04

Student potrafi stosować adekwatne do sytuacji pytania otearte, zamknięte, parafrazę, podsumowania wewnętrzne i  i końcowe, sygnalizowanie, aktywne słuchanie (np. wychwytywanie i rozpoznawanie sygnałów wysyłanych przez rozmówcę, techniki werbalne i niewerbalne) i facylitację ( zachęcanie rozmówcy do wypowiedzi)

D.U10.

20. Formy i tematy zajęć

Liczba godzin

21.1. Wykłady

1.Środowisko wewnętrzne ustroju. Krew

4

2.Pobudliwość. Obwodowy układ nerwowy

4

3.Mięśnie prążkowane (szkieletowe i serce)

4

4.Układ krążenia

4

5.Mięśnie gładkie. Wegetatywny układ nerwowy

4

6.Nerki i układ wydalniczy

4

7.Wydzielanie wewnętrzne i rozród

4

8. Układ pokarmowy

4

9.Układ oddechowy

3

10.Układ somatosensoryczny

3

11.Wyspecjalizowane systemy czuciowe (wzrok, słuch, węch)

4

12.Układ kontroli ruchu

3

13.Wyższe czynności nerwowe

8

14.Metabolizm i termoregulacja

4

15. Fizjologia wysiłku

3

22.2. Seminaria

1.Pobudliwość. Obwodowy układ krążenia

3

2.Mięśnie prążkowane (szkieletowe i serce)

3

3.Układ krążenia

3

4.Mięśnie gładkie. Wegetatywny układ nerwowy

3

5.Układ pokarmowy

3

6.Gospodarka kwasowo-zasadowa. Nerki i układ moczowy

3

7.Wydzielanie wewnętrzne i rozród

3

8.Wyspecjalizowane systemy czuciowe (wzrok, słuch, smak, węch)

3

9.OUN - wstęp. Wyższe czynności OUN

3

10.Metabolizm i termoregulacja 
                    /+oznaczanie należnej masy ciała i Body Mass Index; gospodarka wodna

3

23.3. Ćwiczenia

1.    Ćwiczenia wprowadzające

3

2.    Oznaczanie liczby czerwonych krwinek w 1 ul krwi. Oznaczanie stężenia hemoglobiny we krwi metodą  Drabkina.  Różne pochodne hemoglobiny. Oznaczanie wskaźnika hematokrytowego. Charakterystyka krwinek czerwonych.

7

3.    Oznaczanie liczby białych krwinek w 1 ul krwi. Wyznaczanie wzoru leukocytarnego. Ocena parametrów morfologicznych krwi za pomocą analizatora hematologicznego.

7

4.    Liczenie trombocytów we krwi człowieka metodą Fonio. Oznaczanie liczby retikulocytów we krwi. Zachowanie się krwi w różnych roztworach. Oznaczanie oporności krwinek metodą Sanforda.

7

5.    Pomiar czasu protrombinowego metodą jednostopniową Quicka. Pomiar czasu krzepnięcia metodą Lee-White’a. Obliczanie kurczliwości skrzepu. Pomiar czasu krwawienia metodą Duke’a.

7

6.    Oznaczanie grup krwi w układzie ABO. Oznaczanie czynnika Rh. Oznaczanie prędkości opadania krwinek metodą „mikro”.

7

7.    Rejestracja potencjałów czynnościowych serca (EKG) u człowieka. Wpływ próby Valsalvy na EKG. EKG po wysiłku. Wyznaczanie osi elektrycznej serca. Pomiar ciśnienia tętniczego. Pomiar tętna. Cechy tętna.Tony serca.

7

8.    Reakcje naczyń krwionośnych na niedokrwienie i przekrwienie. Wpływ zmian napięcia unerwienia wegetatywnego – odruch z zatoki szyjnej. Reakcje naczynioruchowe w skórze wywołane bodźcem mechanicznym (dermografizm). Wpływ grawitacji i temperatury na ciśnienie tętnicze i częstość skurczów serca.

7

9.    Pomiar pojemności życiowej płuc. Badanie nasilonego wydechu (FEV₁). Pomiar szczytowego przepływu powietrza wydechowego. Czas bezdechu dowolnego.

7

10.  Badanie zmysłu dotyku i bólu u człowieka. Badanie czucia głębokiego (czucie wibracji i ułożenia). Badanie rozdzielczości dotyku.

7

11.  Badanie ostrości i rozdzielczości wzroku. Badanie zdolności widzenia barw. Oznaczanie pola widzenia. Wykazanie obecności plamki ślepej. Badanie powidoków. Figury dwuznaczne. Badanie słuchu mową i szeptem. Próby stroikowe. Pomiar czasu odruchu na bodziec świetlny i akustyczny.

7

12.  Badanie odruchów bezwarunkowych. Próby zbornościowe. Badanie odruchów postawy ciała na podstawie próby pobudliwości błędnika. Badanie sprawności układu postawy ciała za pomocą testu posturalnego Fukudy.

7

13.  Próby czynnościowe sprawności układu krążenia u człowieka (próba wysiłkowa Martineta, próba wysiłkowa harwardzka). Oznaczanie wydolności fizycznej za pomocą wskaźnika W 170, Oznaczanie wydatku energetycznego. Oznaczanie maksymalnego zużycia tlenu VO₂ max. Zmiany adaptacyjne w układzie sercowo-naczyniowym pod wpływem  wysiłku fizycznego różnego typu (wysiłek siłowy, szybkościowy i wytrzymałościowy). Zmęczenie mięśnia w trakcie skurczu izotonicznego i izometrycznego.

7

14.  Zajęcia wirtualne w CDi SM  Śl.U.M.

5

15.  SOR w CDi SM  Śl. U. M.

3

16.  Uzupełnianie  zaległości obowiązującego materiału

5

17.  Egzamin praktyczny

5

24. Literatura

1. “Fizjologia człowieka”. Zintegrowane podejście. Dee Unglaub Silverthorn

2. “Fizjologia człowieka” Stanisław Konturek

3.“Fizjologia. Podstawy fizjologii lekarskiej” William F. Ganong

4. “Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej” red. Władysław Traczyk,

       Andrzej Trzebski

25. Kryteria oceny – szczegóły

Zgodnie z zaleceniami organów kontrolujących.

Zaliczenie przedmiotu - student osiągnął zakładane efekty uczenia się.

Szczegółowe kryteria zaliczenia i oceny z przedmiotu są zamieszczone w regulaminie przedmiotu.